Uit de raadsvergadering van 14 juli 2020

Voor de raadsvergadering van 14 juli stonden drie onderwerpen geagendeerd. Daarbij ging het om de Jaarrekening 2019 van de Gemeente Tiel, de Tielse Impact Monitor en de Evaluatie invoering Omgekeerd Inzamelen van de AVRI.

Jaarrekening 2019 Gemeente Tiel

Hoewel de jaarrekening over 2019 van de Gemeente Tiel met een klein positief saldo sloot, blijft de financiële positie van Tiel zorgelijk. Maar dat mag als bekend worden verondersteld. Wat ProTiel betreft had het een hamerstuk mogen zijn, want de toekomst en de acties die gedaan moeten worden om uit het dal te klimmen zijn belangrijker dan het reeds gestolde, niet te veranderen verleden. Aldus geschiedde, want de jaarrekening werd unaniem vastgesteld.

Tielse Impact Monitor

De Tielse Impact Monitor, die de financiële gevolgen van de coronacrisis voor de gemeente Tiel tracht te volgen, is alweer aan de vierde versie toe. Met het voortschrijden van de tijd worden de kosten en gederfde inkomsten van de gemeente inzake de coronacrisis steeds duidelijker. Vanuit het rijk komen nu de eerste compensatievoorschotten binnen. ProTiel heeft echter grote zorgen dat het rijk en de provincie niet alle financiële consequenties, zowel structureel als incidenteel, voor de gemeente Tiel zullen compenseren. Als dat zo is, dan krijgen de inwoners nog een rekening voor de kiezen, hetzij door verhoging van de belastingen of door extra bezuinigingen. ProTiel vindt dit principieel onjuist. Alle door gemeenten gemaakte kosten m.b.t. tot de coronacrisis en dus ook die van Tiel moeten voor honderd procent gecompenseerd worden. Als je de KLM, met haar 30.000 banen, voor 3,5 miljard euro redt, dan laat je alle gemeenten, met hun 17 miljoen inwoners, niet barsten.

Evaluatie invoering Omgekeerd Inzamelen AVRI

In de Nota Evaluatie invoering Omgekeerd Inzamelen, in opdracht van het Algemeen Bestuur van AVRI gemaakt door het bureau TwijnstraGudde, ging het om de doelmatigheid van het zelf brengen van afval naar de ondergrondse containers. Het rapport gold als bespreekstuk, zonder dat daar onmiddellijke besluitvorming uit voort komt. De opmerkingen van de raad worden geacht door wethouder Groen ingebracht te worden in het AB van de AVRI. Hieronder volgt de bijdrage van ProTiel aan dat boodschappenbriefje van de wethouder.

Het is een gedegen rapport met een scherpe analyse, dat een af en toe tenenkrommend inzicht geeft in de uitvoering van een groot en complex project door een pure uitvoeringsorganisatie als AVRI is. Daarbij steken echter de conclusies en aanbevelingen ietwat flets af.

Daarbij maakt ProTiel bezwaar tegen de nu weer gevolgde procedure door het bestuur van de AVRI. We mogen namelijk onze opmerkingen doorgeven via een intermediair, zijnde onze wethouder. Dat hij de boodschappen helder en integer doorgeeft in het AB weet ProTiel als geen ander. Want ProTiel levert immers de raadsrapporteur voor de AVRI. Maar gezamenlijk debatteren in de regio over iets wat de regio aangaat, doe je in de regio en niet alleen in je eigen raad. Een kans die weer eens gemist is.

Een vooraf te trekken harde conclusie is dat het aan de uitvoerende medewerkers van de AVRI niet gelegen zal hebben, wel aan de ontbrekende sturing door de verantwoordelijke bestuurders. En dan doelt ProTiel op hetgeen door TwijnstraGudde onder de paragraaf Fasering wordt benoemd: het ontbreken van fasering in het totale project. Daarmee waren de onvoorziene nadelen van het project eerder aan de dag getreden. Deze fasering van Projectmatig Werken is al zo oud als de weg naar Rome en vormt onderdeel van elke bedrijfskundige leergang. Het is daarom onbegrijpelijk dat een dergelijk hulpmiddel niet strikt is gehanteerd, want wij zijn er stellig van overtuigd dat e.e.a. wat soepeler was gaan verlopen. 

Ronduit verbijsterend is het dat de AVRI directie, ofwel de dagelijkse leiding, externe verplichtingen blijkt aan te gaan, zonder dat daar bestuurlijke besluitvorming aan ten grondslag ligt. Daarmee wordt het Algemeen Bestuur voor het blok gezet, want de schadeclaims hangen als het zwaard van Damocles boven haar.

Niet minder verbijsterend is de dadendrang van het uittredende bestuur van de AVRI in 2018. Die jaste er in dat jaar nog allerlei besluiten door, wetend dat er na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018 een nieuw bestuur zou aantreden. Dat terwijl iedere wethouder weet, dat je voor gemeenteraadsverkiezingen delicate onderwerpen “controversieel” verklaart. Niet over je graf heen regeren heet dat.

Hoewel ProTiel het in algemene termen eens met de conclusies en aanbevelingen van de rapportage van TwijnstraGudde, heeft de fractie hier en daar nog een enkele opmerking. Daarbij stelt zij zichzelf de vraag hoe het bestuur van Avri en de Avri-organisatie de volgende keer een dergelijke beleidswijziging zou moeten voorbereiden en uitvoeren? Zij richt zich op de volgende zinsnede uit het rapport waarin wordt verwoord hoe het beleid tot een andere vorm van afvalscheiding tot stand is gekomen. De beleidsontwikkeling is gestart met een gezamenlijke, bestuurlijke scheidingsambitie. Deze gezamenlijkheid is gedurende het verdere beleidsvormingsproces afgenomen. Het invoeren van omgekeerd inzamelen is uiteindelijk bij meerderheid van stemmen aangenomen. 

Nu had en heeft ProTiel het in haar verkiezingsprogramma al over de weeffouten van de huidige Gemeenschappelijke Regelingen, waaronder dus ook de Avri valt. Een meerderheid kan een minderheid in een Stalinistisch eenheidsbesluit dwingen. Dit is per definitie contraproductief, wat ook TwijnstraGudde constateert, die de aanbeveling geeft dit in het AB te bespreken. Daarmee is ProTiel het absoluut niet eens. ProTiel is juist van mening dat dit soort strategische discussies eerst in regionaal verband door de raden besproken dient te worden. De GR zou volgend moeten zijn en niet de raden. 

ProTiel is verder van mening dat draagvlak wordt gecreëerd als raden vooraf worden geconsulteerd i.p.v. achteraf op stukken mogen reageren. Raadsleden zijn ten eerste spreekbuis van hun achterban en ten tweede worden zij door hun achterban daarop aangesproken. Hoe kan een raadslid zijn verantwoordelijkheid nemen, als ze eigenlijk steeds aan het eind van de pijplijn zit. Raden moeten meer aan de voorkant komen.

Als je een woord zoekt om het totaalbeeld van afvalscheidingsplan te omschrijven, dan valt het woord ‘LOSGEZONGEN’ in.

  • Het beleid is LOSGEZONGEN van de uitvoering.
  • De uitvoering is LOSGEZONGEN van het plan.
  • Het plan is LOSGEZONGEN van beschikbare deskundigheid.
  • De directie is LOSGEZONGEN van het bestuur.
  • Alleen de acht deelnemende gemeenteraden zijn niet LOSGEZONGEN, want zij zijn nooit toegelaten tot het zangkoor, laat staan dat ze ergens vooraan hebben gestaan. 

De raden zijn honderd procent volgend geweest. Dat is de consequentie van het feit dat het besturen van gemeenschappelijke regelingen Collegeregelingen zijn. Raden hebben niets te vertellen. Het is dan ook onbegrijpelijk dat een raadsmeerderheid van PvdB, VVD, D66, PvdA en CDA weigert om in regionaal verband in overleg te gaan, teneinde meer grip op de GR-en te krijgen, strategisch en kaderstellend aan de voorkant te komen en zich de besluitvorming niet te laten ontnemen.